SAMODZIELNY PUBLICZNY DZIECIĘCY SZPITAL KLINICZNY w WARSZAWIE

Zofia Szlenkierówna ( 7.IX.1882 - 3.X.1939 )
fundatorka i kuratorka Szpitala im Karola i Marii dla Dzieci

Szpital im. Karola i Marii
pawilon główny

8 listopada 1913 roku otwarto w Warszawie na Woli przy ul. Leszno najbardziej nowoczesny, najlepiej zorganizowany i wyposażony w tym czasie miejski szpital dziecięcy w Polsce i w Europie, Szpital im. Karola i Marii, ufundowany przez Zofię Szlenkierównę. Została ona Przełożoną pielęgniarek i Przewodniczącą Rady Fundacji. W liczącym 9 pawilonów obiekcie mieścił się oddział wewnętrzny, zakaźny, obserwacyjno-izolacyjny i chirurgiczno-ortopedyczny i ambulatorium.

Szpital Karola i Marii był pierwszą bazą dla studentów Wydziału Lekarskiego, przygotowującą ich do pracy w zawodzie.

Ambulatorium
wejście dla chorych zakaźnych

Wejście główne do szpitala

Od pierwszych dni II Wojny Światowej szpital działał jako punkt sanitarny dla dzieci i dorosłych, organizował przeszkolenia sanitarne dla AK. Już na szereg dni przed Powstaniem szpital otrzymał instrukcje na wypadek akcji zbrojnej; oprócz punktu opatrunkowego miały się w nim mieścić składy sanitarne i żywnościowe dla grup walczących na Woli.

W czasie Powstania Warszawskiego był szpitalem frontowym, stanowiącym zaplecze słynnych batalionów harcerskich "Parasola", "Zośki" i "Wigry". Niemcy, po zdobyciu szpitala 6 sierpnia 1944 roku, wymordowali rannych, spalili szpital, a personel z grupą dzieci przepędzili do szpitala przy ul. Płockiej, skąd - pod kierownictwem przyszłego profesora Jana Bogdanowicza - ewakuował się do Włodzimierzowa koło Piotrkowa Trybunalskiego.

Stan pawilonu po Powstaniu Warszawskim

Po powrocie do Warszawy, krótko, szpital mieścił się w Domu Dziecka przy ul. Przybyszewskiego na Żoliborzu, skąd w roku 1946 został "tymczasowo" przeniesiony do budynku socjalnego fabryk wolskich mieszczących się na rogu ulic Działdowksiej i Wolskiej. Przyczyną tej decyzji była propozycja szwajcarskiej organizacji charytatywnej "Don Suisse" kompletnego wyposażenia szpitala dziecięcego w Warszawie, o ile miasto zaproponuje odpowiedni budynek.
Szpital przy ulicy Działdowskiej stał się w latach 1950-1970 bazą Oddziału Pediatrycznego w ramach I Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie. Kierownikiem i organizatorem Oddziału pediatrycznego był prof. Władysław Szenajch. Dla studentów wiązało się to ze zwiększeniem liczby godzin zajęć, gdyż poza normalnymi studiami na Wydziale Ogólnym dochodził rozszerzony program z pediatrii. W ramach oddziału pediatrycznego powstały kliniki: Klinika Chorób Zakaźnych [kier. prof. Jan Bogdanowicz], Klinika Terapii kierownik: prof. Henryk Brokman, oraz Klinika Diagnostyki- prof. Zofia Lejmbach, doc. Żeligowska, prof. Irena Krzeska, prof. Lech Korniszewski i Chirurgii - prof. Kossakowski, doc. Hroboni, prof. Irena Smólska.
Kreowano wówczas również pierwszą w Polsce Katedrę Radiologii Pediatrycznej (prof. Rowiński). W 1970 roku rozwiązano Oddział Pediatryczny a wszystkie kliniki i zakłady szpitala stały się częścią Instytutu Pediatrii Akademii Medycznej

Ulica Wolska róg Działdowskiej z lat 1940/50

Szpital przy ul. Działdowskiej, w którym znajduje się Klinika, zajmuje obecny budynek od 1946 roku.